Doświadczenia

Strona w trakcie aktualizacji ;)


Ciekawa i smaczna chemia w kuchni - czyli ciekawe procesy chemiczne w domowym laboratorium.


Kuchnia to doskonały warsztat pracy, w którym można odkrywać i wyjaśniać takie ciekawe procesy, jak wytwarzanie przez żywe organizmy CO2, który powoduje, że drożdżówka rośnie, biszkopt nie ma zakalca a z napoju musującego CO2 ulega desaturacji. To dzięki chemicznym prawom przy kuchennym stole radzimy sobie z wieloma niedogodnościami życia codziennego, wiemy jak pozbyć się kamienia z czajnika, co zrobić, aby jabłka na szarlotkę nie czerniały a mydło zawsze się pieniło. Każdy z Was, często nieświadomie, jest wykonawcą kuchennych eksperymentów: elektrolizy soli kuchennej towarzyszącej gotowaniu ziemniaków, wody na makaron, rozkładu wodorowęglanu sodu w podwyższonej temperaturze podczas pieczenia ulubionego ciasta. Spróbujemy razem przez kuchenne drzwi zajrzeć do królestwa chemii i odkryć tajniki nauki.

Aby odkryć piękno i niepowtarzalność chemii nie trzeba uczyć się skomplikowanych wzorów i równań reakcji chemicznych na pamięć. Wystarczy poszukać substancji na półkach w domu i w domowym zaciszu wykonać proste, ale bardzo ciekawe i pomysłowe doświadczenia chemiczne ukazujące drugie oblicze nie zawsze uwielbianej dziedziny wiedzy. Zabaw się i oczaruj kolegów oraz koleżanki, a przy okazji poznaj piękną stronę chemii.
Poszukaj substancji w domu:
 Soda oczyszczona
 Olej roślinny
 Sól kuchenną
 Ocet
 Mentosy
 Niesłodzony napój gazowany
 Kwasek cytrynowy
 Mydło
 Coca-cola
 Jodyna
 Plusz pomarańczowy
 Mąka ziemniaczana
Jeśli już poszukałeś odczynników to bierz się do eksperymentowania !!!
Ale jeszcze przed wykonaniem eksperymentu przeczytaj instrukcję i pamiętaj o higienie i bezpieczeństwie !!!


Wchodzi chemik do apteki i zadaje pytanie :
- Czy mogę dostać trochę kwasy acetylosalicylowego ?
- Chodzi Panu o aspirynę? - zapytała farmaceutka
- Tak to to... nigdy nie mogę zapamiętać tego dziwnego słowa.



Domowe eksperymentowanie część 1

Lampa lawa

Przed eksperymentem należy przygotować przezroczystą plastikową butelkę ze szczelną nakrętką, pipetkę, olej kuchenny, barwnik spożywczy (może być również atrament) oraz sól. Do butelki nalewa się wody (do dwóch trzecich objętości) i kilka kropel barwnika. Do tak przygotowanego roztworu dodaje się olej, tak by utworzyła się warstwa na powierzchni wody i posypuje się go kilkoma szczyptami soli. Dodanie większej ilości soli wydłuża trwanie eksperymentu. W trakcie doświadczenia woda i olej nie mieszają się. Cząsteczki wody zbudowane są z jeszcze mniejszych ciał, czyli atomów. Wszystkie atomy mają ładunek elektryczny, który może być dodatni, ujemny lub obojętny. Jedna część molekuły wody ma przeważający ładunek dodatni, a druga ujemny. Takie cząsteczki, zwane polarnymi, lubią trzymać się razem. Molekuły oleju są zupełnie inne. Ich ładunki elektryczne są rozłożone dość równo. To są cząsteczki niepolarne. Kiedy próbuje się zmieszać jeden typ molekuł z drugim, polarne cząsteczki wody tak mocno trzymają się razem, że wypychają olej na powierzchnię. Gdy dosypuje się soli, spada ona na dno, ciągnąc za sobą smugi oleju. Dzieje się tak, ponieważ sól ma większą gęstość od wody. W czasie, gdy sól zdąży rozpuścić się w wodzie, olej powróci na powierzchnię.

Gazowana fontanna
 

Do doświadczenia potrzebne jest opakowanie mentosów oraz butelka niesłodzonego (dietetycznego) gazowanego napoju. Należy też przygotować plastikowy pojemnik lub miskę, gdyż tworząca się fontanna z napoju może pozostawić wokół plamy. Otwartą butelkę z napojem stawia się w plastikowym pojemniku, po czym wkłada się mentosy w papierowy rulon i wrzuca wszystkie naraz do butelki. Obserwuje się intensywną fontannę. Do gazowanych napojów jest wtłaczany dwutlenek węgla pod wysokim ciśnieniem. Cząsteczki wody silnie się przyciągają i gromadzą się otaczając bąbelki gazu. Ponieważ napięcie powierzchniowe jest bardzo silne, większość gazu pozostaje zawieszona w cieczy i nie może się rozprzestrzenić. Natomiast w skład mentosów wchodzi guma arabska (sok z afrykańskiego drzewa). Proteiny w gumie arabskiej przełamują napięcie powierzchniowe cząsteczek wody po czym uwalniają dwutlenek węgla. Ponieważ gaz jest uwalniany z dużą szybkością, „zabiera” on ze sobą dużą część zawartości butelki.

Woda musująca (oranżada)


Przygotować należy szklankę wody, sodę oczyszczoną w proszku oraz 10% ocet. Do wody wsypuje się sodę. Następnie do powstałego w ten sposób roztworu dodaje się kilka kropel octu. Obserwuje się wydzielanie się pęcherzyków gazu z otrzymanego roztworu. W wyniku reakcji roztworu sody oczyszczonej z roztworem octu wydzielił się dwutlenek węgla, co przedstawia poniższa reakcja:
NaHCO3 + CH3COOH → CH3COONa + H2O + CO2↑

Bomba pianowa

Do wykonania doświadczenia potrzebna jest soda oczyszczona, kwasek cytrynowy w proszku, woda, mydło w płynie oraz słoik z zakrętką. Wsypuje się torebkę sody oczyszczonej i 2 torebki kwasku cytrynowego do słoika, następnie wlewa się na to mydło w płynie, a potem ostrożnie wodę, tak aby nie miała kontaktu z sodą i kwaskiem. Kolejnym zadaniem jest wykonanie małego otworu w zakrętce, zakręcenie słoika i potrząsanie nim zatykając otwór palcem. Podczas potrząsania słoika, składniki mieszają się. Powstaje dwutlenek węgla, który powoduje „eksplozję piany” po zdjęciu palca z otworu. Zamiast słoika do doświadczenia można użyć butelki z dozownikiem np.: butelki po płynie do naczyń.

Aby jabłka nie czerniały


Aby obrane jabłka nie czerniały, należy je zakwasić (obniżyć pH środowiska). Zmianę tę można dokonać dowolnym, nieszkodliwym dla zdrowia kwasem np. winowym lub cytrynowym, bądź warto użyć octu, który także zapobiega zmianie zabarwienia jabłek (Stobiński 1974).

Jak pozbyć się kamienia z czajnika?


Tworzący się w naszych czajnikach osad to sole kwasu węglowego – węglany wapnia i magnezu. Aby się go pozbyć należy do wody dosypać kwasku cytrynowego i otrzymany roztwór zagotować. Woda zaczyna się intensywnie burzyć, powstaje dwutlenek węgla, natomiast sole kwasu cytrynowego przechodzą do roztworu. Po zagotowaniu należy wodę wylać i raz jeszcze samą wodę bez kwasku doprowadzić do wrzenia. Zamiast kwasku cytrynowego można użyć 10% octu( wodny roztwór kwasu octowego).
CaCO3 + 2CH3COOH → (CH3COO) 2 Ca + H2O + CO2↑
MgCO3 + 2CH3COOH → (CH3COO) 2 Mg + H2O + CO2↑

Smaczny odrdzewiacz


Każdy z nas zna smak coca-coli, jest to bowiem bardzo popularny napój gazowany. W jego skład wchodzi kwas fosforowy, który reaguje z rdzą (tlenkiem żelaza), rozpuszczając ją.

2H3PO4 + Fe2O3 → 2 FePO4 + 3H2O

Zegar jodowy. Jak sprawić, aby pomarańczowy sok nagle zmienił się w czarny?

Doświadczenie jest zaskakujące bowiem po zmieszaniu 2 składników tj. pomarańczowego, przypominającego nektar z pomarańczy roztworu i przezroczystej cieczy po kilku sekundach otrzymujemy smolisto-czarną ciecz.
Przedstawiam przepisy na dwie substancje, które musisz zmieszać w celu wykonania zegaru jodowego.
A to przepis na pomarańczową ciecz:
Pół tabletki plusza witaminowego o smaku pomarańczowym rozpuszczamy w 2 łyżkach wody i dodajemy około 10ml jodyny (tak aby roztwór pozostał pomarańczowy).
Przepis na bezbarwny składnik:
Przygotowujemy roztwór zawiesiny skrobiowej: 1 łyżeczkę mąki ziemniaczanej rozpuszczamy w 100ml gorącej wody. Wlewamy do jakiegoś pojemniczka 5ml tej zawiesiny i dolewamy 50 ml wody utlenionej oraz łyżkę zimnej wody.
Sam możesz wypróbowywać różne proporcje pomarańczowego i bezbarwnego roztworu.
Dobra zabawa gwarantowana! Możesz zaskoczyć rodzinę lub znajomych :)

Mam nadzieję,
że poczujecie tę radość z eksperymentowania, będziecie chcieli z całego serca zbliżyć do spraw nauki koleżanki i kolegów, będziecie chcieli wprowadzić ich w świat nauki odwdzięczając się w ten sposób tym, którzy w ten świat wprowadzili was. Wierzę również, że słowa Dymitra Mendelejewa: „Kiedy wiesz jak swobodnie, szeroko i radośnie żyje się w dziedzinie chemii, musisz zapragnąć, aby inni skierowali tu swe kroki…”, realizują się doskonale w naszej szkole.




DODATKI NA STRONĘ WWW

Węże Faraona

Ryczący Niedźwiedź

Strona www za darmo dla Ciebie!